Tuesday, October 6, 2026

ರಾಮಧ್ಯಾನ

 ರಾಮಧ್ಯಾನ


ಕವಿತೆ: ರಾಮಧ್ಯಾನ
ರಚನೆ: ಕೃಷ್ಣಪ್ರಕಾಶ ಬೊಳುಂಬು




ನೆನೆವುದು ಮೊದಲಿಗೆ ಸಿರಿರಾಮನನು,

ಕೂಡೆಯೆ ನೆನೆವುದು ಸೀತೆಯನು,

ನೆನೆವುದು ಕೂಡೆಯೆ ಹನುಮಂತನನು,

ಕೂಡೆಯೆ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಭರತ ಶತ್ರುಘ್ನರನು ||ಪ||


ಮಾಯೆಯೊಳಡಗಿದ, ಮಾಯೆಯ ಮೀರಿದ,

ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಮೀರಿದ ರೂಪವನು, ||ಅ.ಪ||


ಎದೆಯೊಳು ಶೋಭಿಪ ಸಿರಿವತ್ಸಾಂಕಿತ,

ಎಡಗೈಯೊಳು ರಾಜಿಪ ಕೋದಂಡ,

ಬಲ ಭುಜದೊಳು ಬಲುಬತ್ತಳಿಕೆಯನಾಂತು,

ನೆರೆದಂಬಿನಿಂ ತೊಳಗುವ ಮೂರ್ತಿಯನು ||೧||


ಲೋಕ ಸಮಸ್ತಕೆ ಆಸರೆಯೀವ,

ಒಳಗಣ ಆಸರ ನೀಗುವ ಅಡಿಗಳನು||೨||


ಇರುವಿಕೆಯನ್ನಿರಮಾಡುತ ಕಳೆಯುತ,

ಒರ್ಮೆಯನ್ನಿರಗೊಟ್ಟ ಅಡಿಗಳನು||೩||


ನಂಬಿದ ಭಕ್ತರ್ಗೆ ಅಭಯವನ್ನೀಯುತ,

ನಲವನ್ನಿರಗೊಟ್ಟ ಅಡಿಗಳನು ||೪||


ಒಳಗಣ ಆಸರು = ಆತ್ಮದ ದಾಹ, 

ಆಸರು = ದಾಹ, ಬಾಯಾರಿಕೆ 

ನಲವು = ಆತ್ಯಂತಿಕ ಆನಂದ 

ಇರುವಿಕೆಯನಿರಮಾಡುತ ಕಳೆಯುತ = ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ  ಮತ್ತು ಲಯಗಳನ್ನು ಇರಮಾಡುತ್ತ, ಇರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತ

ಒರ್ಮೆ = ಏಕತ್ವ, ಏಕಮೇವ ಅದ್ವಿತೀಯ 

ಸಿರಿವತ್ಸಾಂಕಿತ = ಶ್ರೀವತ್ಸ,

ನೆರೆದಂಬಿನಿಂ = ಬಾಣಗಳಿಂದ ತುಂಬಿಕೊಂಡ

ತೊಳಗುವ = ಹೊಳೆಯುವ

Saturday, September 26, 2026

ತನ್ನ ತಾನರಿಯದಗೆ ತಾರಣವಿಲ್ಲ

 ತನ್ನ ತಾನರಿಯದಗೆ ತಾರಣವಿಲ್ಲ



तारण न जाने, तारक में गिनते,

पाखण्ड के जाप में बैठे रहे।


सुरलोक के पिता को न जाने,

प्रायश्चित्त के कई स्वाँग रचे।


हर थाण में तारक जो थापे,

अपन को जाने बिना कैसे तारे!

---------------------------

ತಾರಣ ನ ಜಾನೇ, ತಾರಕ ಮೇಂ ಗಿನತೇ,
ಪಾಖಂಡ ಕೇ ಜಾಪ ಮೇಂ ಬೈಠೇ ರಹೇ|
ಸುರಲೋಕ ಕೇ ಪಿತಾ ಕೋ ನ ಜಾನೇ,
ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಕೇ ಕಯೀ ಸ್ವಾಂಗ ರಚೇ|
ಹರ ಥಾಣ ಮೇಂ ತಾರಕ ಜೋ ಥಾಪೇ,
ಅಪನ ಕೋ ಜಾನೇ ಬಿನಾ ಕೈಸೇ ತಾರೇ!

---------------------------

ತಾರಣನರಿಯದೆ ತಾರಕನೆಣಿಸುತ್ತ

ಸೋಗಿನ ಜಪದೊಳು ಕುಳಿತಿರುತ್ತ


ಸುರಲೋಕದ ಆ ಪಿತನನ್ನರಿಯದೆ

ಪಾಪಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವ ನಟಿಸುತ್ತ 


ಕಂಡ ಕಂಡೆಡೆಯೊಳು ತಾರಕನ್ನೂರುತ್ತ

ತನ್ನ ತಾನರಿಯದನ ತಾರಿಪುದೇ

----------------------------

ತಾರಣ ಎಂದರೆ ದಾಟಿಸುವುದು: ಭವಸಾಗರದಿಂದ ತಾರಣ ಮಾಡಿಕೊಡುವುದು ಯಾವುದೋ ಅದು ತಾರಕ ಎಂಬುದು ಭೌತಿಕಾರ್ಥ. ಆ ಭೌತಿಕಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಶಿಲುಬೆಯೇ ತಾರಕ. ಆ ತಾರಕವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಅದರ ಮಣಿಗಳನ್ನೆಣಿಸುತ್ತ ಸೋಗಿನ ಜಪದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವವನಿಗೆ ತಾರಣವಿರದು. ಸುರಲೋಕದ ಪಿತನನ್ನು ಆಂತರಿಕವಾಗಿ ಅರಿಯದೆ ಕಂಡ ಕಂಡೆಡೆಯಲ್ಲಿ ತಾರಕಗಳನ್ನು ಊರುವವನಿಗೆ ತಾರಣವಿರದು: ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಅರಿಯದವನಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ತಾರಣವಿರದು.

----------------------------

थाण (ಥಾಣ) = जगह, ತಾಣ 

स्वाँग (ಸ್ವಾಂಗ) =  ನೆಪ

ಗಿನತೇ = ಎಣಿಸುವುದು

जाप (ಜಾಪ) = ಜಪ

थापे (ಥಾಪೇ) = ಊರುವುದು 

अपन (ಅಪನ) = स्वयं, ತಾನು


जॊ तारण करने में मदद करता है: वह तारक है। भौतिक अर्थ में भवसागर सॆ जो तारण कर देता है वह तारक है।  क्रॉस को ही इस कविता में तारक के रूप में माना गया है। सुरलोक के पिता को न जानते हुए, जो आदमी पाखण्ड के जाप में बैठे रहता है: उसका कभी तारण नहीं हो सकता। जहां तहां थापा गया तारक कभी तारण नहीं दिला पाएगा। 

Friday, August 28, 2026

ಬೋಟ್ಸಪ್ ಪ್ರೊಫೆಸರ್

ಬೋಟ್ಸಪ್ ಪ್ರೊಫೆಸರ್

 



ಶಾಸ್ತ್ರ ಪುರಾಣವ ಕಲಿಯಲು ಹೊರಟೆ
ಪದಪಾಠಕು ಮುನ್ನವೆ ಬೇಸತ್ತು ಹೋದೆ
 
ಅರಿವುದ ಮುನ್ನವೆ ಮರೆಯಿತು ಬೇಗ
ಕಲಿವುದ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ದುಡಿಮೆಗೆ ಹೊರಟೆ
 
ಪ್ರೊಫೆಸರಾಽಬೇಕೆಂದೆಳವೆಯ ಕನಸು
ಕೊನೆಗೂ ಆದೆನು ಬೋಟ್ಸಪ್ಪಿನೊಳಗೆ!
 
ಅಡೆತಡೆಯಿಲ್ಲದೆ ಕಳುಹುವೆ ವೋಯ್ಸ್ಗಳ
ಒಪ್ಪಿಗೆ ದೊರೆವುದು ಮಿತ್ರಮಂಡಲದೊಳಗೆ!

Thursday, July 16, 2026

ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ 'ಪ್ರಣಯ' ಕವಿತೆ

ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ 'ಪ್ರಣಯ' ಕವಿತೆ ಈಗ ಸಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ "ಕನ್ನಡ ಮೀಡಿಯಂ ಕಾಸರಗೋಡು" ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲಿನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ದೃಶ್ಯನಿರೂಪಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತಿಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.


ಕನ್ನಡ


                       ಹಿಂದಿ



 ಮಲೆಯಾಳ


ತಮಿಳು


ದಾಂಪತ್ಯ ಪ್ರಣಯವೇ ಈ ಕವಿತೆಯ ವಿಷಯವಸ್ತು. ನಿತ್ಯದ ಬಡಿದಾಟಗಳ ಮತ್ತು ಅದರೊಂದಿಗಿನ ಸಿಡಿಮಿಡಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಎದೆಯಾಳದಲ್ಲಿ ಸೆಲೆಯಾದ ಪ್ರಣಯದ ಇರವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಕವಿತೆಯಿದು. ಪ್ರತಿ ದಿನದ ಅಗಲಿಕೆಯಲ್ಲೂ ಪ್ರತಿ ಕ್ಷಣದ ಸಿಡಿಮಿಡಿಯಲ್ಲೂ ಪ್ರಣಯವೊಂದಿರುತ್ತದೆ; ಅದು ಮೌನದೊಳಗೆ ಮಾತಾಗಿರುತ್ತದೆ — ಎದೆಯಾಳದಲ್ಲಿ ಬತ್ತದ ಸೆಲೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ದಿನನಿತ್ಯದ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಜಗಳಗಳು, ಬಡಿದಾಟಗಳ ನಡುವೆಯೂ ದಿನವೂ ಅರಳುವ ಹೂವಿನಂತೆ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರೀತಿ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಇಮ್ಮಡಿಸುತ್ತಲಿದ್ದು ಹೃದಯದ ಗೂಡಿನಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.


ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ 'ಪ್ರಣಯ' ಕವಿತೆ

ಇದರ ಯಥಾಪ್ರತಿಯನ್ನು ಸಂಪದ ಕನ್ನಡ ತಾಣದಲ್ಲಿ ಓದಬಹುದು.  


ಪ್ರತಿ ದಿನದ ಅಗಲಿಕೆಯಲ್ಲೂ

ಪ್ರತಿ ಕ್ಷಣದ ಸಿಡಿಮಿಡಿಯಲ್ಲೂ

ಪ್ರಣಯವೊಂದು ಇದ್ದೇ ಇರದೇ

ಎದೆಯೊಳೊಂದು ಸೆಲೆಯಾಗಿ


ಪ್ರತಿ ಮೃದುಲ ಸ್ಪರ್ಶದಲ್ಲೂ

ಹರಿವ ಕಂಬನಿಯಲ್ಲೂ

ಅರಿಯದೊಂದು ಹೆದರಿಕೆಯಲ್ಲೂ

ಪ್ರೀತಿಯಿದ್ದೇ ಇರದೇ ಮರ್ಮಗಳನು ತಿಳಿಯದೆ


ಅನುದಿನದ ಬಡಿದಾಟದಲೂ

ಅರಳುತ್ತಿರುವ ಹೂವಿನಂತೆ

ಇಮ್ಮಡಿಸುತಿದ್ದೇ ಇರದೇ

ಪ್ರೀತಿ ಎದೆಯ ಗೂಡಿನೊಳು


ಹೊಸ ರೂಪದ 'ದಾಂಪತ್ಯ ಪ್ರಣಯ' ಕವಿತೆ

ಪ್ರತಿ ದಿನದ ಅಗಲಿಕೆಯಲ್ಲೂ

ಪ್ರತಿ ಕ್ಷಣದ ಸಿಡಿಮಿಡಿಯಲ್ಲೂ

ಪ್ರಣಯವೊಂದು ಇದ್ದೇ ಇರದೇ

ಎದೆಯೊಳೊಂದು ಸೆಲೆಯಾಗಿ

ಹೇಳಿರದ ಗುಟ್ಟುಗಳಿರದೇ

ಮೌನದೊಳಗೆ ಮಾತಾಗಿ 


ಪ್ರತಿ ಮೃದುಲ ಸ್ಪರ್ಶದಲ್ಲೂ

ಹರಿಯುತಿಹ ಕಂಬನಿಯಲ್ಲೂ

ಪ್ರೀತಿಯೊಂದು ಇದ್ದೇ ಇರದೇ

ಮರ್ಮಗಳನು ತಿಳಿಯದೆ 

ಹೇಳಿರದ ಗುಟ್ಟುಗಳಿರದೇ

ಮೌನದೊಳಗೆ ಮಾತಾಗಿ


ಅನುದಿನದ ಬಡಿದಾಟದಲೂ

ನಿತ್ಯ ಅರಳುವ ಹೂವಿನಂತೆ

ಇಮ್ಮಡಿಸುತ ಇದ್ದೇ ಇರದೇ

ಪ್ರೀತಿ ಎದೆಯ ಗೂಡಿನೊಳು

ಹೇಳಿರದ ಗುಟ್ಟುಗಳಿರದೇ

ಮೌನದೊಳಗೆ ಮಾತಾಗಿ


"ಹೇಳಿರದ ಗುಟ್ಟುಗಳಿರದೇ" ಮತ್ತು "ಮೌನದೊಳಗೆ ಮಾತಾಗಿ" ಎರಡು ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.


ಹಾಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯನಿರೂಪಣೆ

ಕವಿತೆಯ ದೃಶ್ಯನಿರೂಪಣೆ ಮತ್ತು ಹಾಡುವಿಕೆ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ಮೂಡಿಬಂದಿದೆ. ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಗೆ ರಾಗ ಸಂಯೋಜನೆಗೆ ಆದೇಶಿಸುವಾಗ "ಬಯಕೆಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಉದ್ದೀಪಿಸಬೇಕು; ಉದ್ರೇಕಿಸಿ ಪ್ರಚೋದಿಸಬಾರದು" ಎಂದು ಕಟ್ಟುಪಾಡು ವಿಧಿಸಿದ್ದೆ. ನಾನೊಬ್ಬ ಬರಹಗಾರನಾಗಿ ಇದು ರಾಗ ಸಂಯೋಜನೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಮೂಡಿದೆಯೆಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ.   


ಹಾಡುವಿಕೆ

ಹಾಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಸುನೋ ಎಐಯ ಉಚಿತ ಸ್ತರದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸಲಾಯಿತು. ಸುನೋ ಎಐಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಪ್ರೋಂಪ್ತ್ ಬರೆಯಲಿಕ್ಕೆ ಜೆಮಿನಿ, ಕ್ಲೌಡ್ ಮತ್ತು ಚಾಟ್‍ಜಿಪಿಟಿಗಳ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಹಾಡುಗಳು ನಿರೀಕ್ಷೆಗೆ ತಕ್ಕನಾಗಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅಂಥವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯವಾಗಿ ತಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚಾರದೋಷಗಳಿದ್ದುವು.  ಉಚ್ಚಾರದೋಷಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಇಲ್ಲದಾಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಮೂಡಿದ ಉಚ್ಚಾರಣೆಗಳನ್ನು ಆಡಿಯೋ ಎಡಿಟರ್ ಸಹಾಯದಿಂದ ಎಡಿಟ್ ಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. 


ದೃಶ್ಯನಿರೂಪಣೆ

ಹಾಡುಗಳ ಹತ್ತು ಸೆಕೆಂಡ್ ಕಾಲಾವಧಿಯ ಅಣಿಮೇಷನ್ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಜೆಮಿನಿ ಎಐಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ಮೂಡಿಸಲಾಯಿತು. ಜೆಮಿನಿ ಎಐಯಿಂದ ಮೂಡುವ ವಿಡಿಯೋಗಳಲ್ಲಿ ಜೆಮಿನಿ ಲೋಗೋ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಲೋಗೋ ಕಾಣಿಸದಂತೆ ಮಾಡಲು ಪುನಃ ಎಡಿಟರ್ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ.


ಒಂದು ವಾಕ್ಯದ ಪ್ರೋಂಪ್ತ್ ಬರೆದು ಇಡಿಯ ವಿಡಿಯೋ ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಲ್ಪಿತ. ಹಾಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ನೋಡಿ ಯಾರಾದರೂ "ಎಂಚಿನ! ಕನ್ನಡ ಮೀಡಿಯಂ ಕಾಸರಗೋಡಾ! ಅವು ಮಾಂತ ಎಐಡ್ ಮಲ್ಪುನಿಯೇ; ಅವ್ವೆನ್ ಏರ್ಲಾ ಮಲ್ಪೋಲಿ" ಅಥವಾ "ಯಾವದು!  ಕನ್ನಡ ಮೀಡಿಯಂ ಕಾಸರಗೋಡಾ! ಅದೆಲ್ಲ ಎಐಲಿ ಮಾಡುವದೂಳಿ; ಅದರ ಆರೂ ಮಾಡುಗು" ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದಿದ್ದರೆ ದಯವಿಟ್ಟು ಇದನ್ನು ಓದಬೇಕೆಂದು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ.


ಇದು ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಕನ್ನಡ

ಚಾನೆಲಿನ ಹೆಸರು ಕನ್ನಡ ಮೀಡಿಯಂ ಕಾಸರಗೋಡು ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್ . ಕಾಸರಗೋಡು ಕನ್ನಡಿಗರ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೆಂದೇ ಮಾಡಿರುವ ಚಾನೆಲ್ ಕನ್ನಡ ಮೀಡಿಯಂ ಕಾಸರಗೋಡು ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್. ಇಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಕ್ ಪರಂಪರೆಯ ಜೀವನ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಕಾಸರಗೋಡಿನಲ್ಲಿ ಯಾವ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದರ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿಯೂ ಕನ್ನಡ ಮೀಡಿಯಂ ಕಾಸರಗೋಡು ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲಿನಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು.


ಇದು ಇಂಡಿಕ್ ಜೀವನವಿಧಾನದ ಒಳಗುಟ್ಟು. ಇದು ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಕನ್ನಡ. ಇದು ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಕನ್ನಡ. 🎶@Kannada Medium Kasaragod





Saturday, May 9, 2026

ಕಗ್ಗಮಾಲಿಕೆ - ೭: ದ್ವೈತದೊಳದ್ವೈತದ ಕಾಣ್ಕೆ

  

ಕಗ್ಗಮಾಲಿಕೆ - ೭: ದ್ವೈತದೊಳದ್ವೈತದ ಕಾಣ್ಕೆ

ಪೀಠಿಕೆ:

ಚಿಟಿಕೆ ಹೊಡೆಯಲು ಎರಡು ಬೆರಳುಗಳು ಬೇಕಾಗುವಂತೆ, ಲೋಕದ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ದ್ವೈತವೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಪರಮತತ್ತ್ವ ಏಕವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.


ಕಗ್ಗ:

ಎರಡುಮಿರಬಹುದು ದಿಟ; ಶಿವರುದ್ರನಲೆ ಬೊಮ್ಮ! ।

ಕರವೊಂದರಲಿ ವೇಣು, ಶಂಖವೊಂದರಲಿ! ॥

ಬೆರಳ್ಗಳೆರಡಾನುಮಿರೆ ಕೈ ಚಿಟಿಕೆಯಾಡುವುದು ।

ಒರುವನಾಡುವುದೆಂತು? - ಮಂಕುತಿಮ್ಮ ॥



ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ:

ಎರಡು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚೈತನ್ಯದ ಆವಿರ್ಭಾವವಾಗಿ ಶಾಂತಸ್ವರೂಪನಾದ ಶಿವ ಮತ್ತು ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಪ್ರಳಯರುದ್ರ — ಇವೆರಡೂ ನಿಜವೇ ಆಗಿರಬಹುದು. ಒಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕೊಳಲನ್ನು ಹಿಡಿದ ವೇಣುಗೋಪಾಲನೂ ಇನ್ನೊಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಶಂಖವನ್ನೂ ಹಿಡಿದ ಮಹಾವಿಷ್ಣುವೂ ಒಂದೇ ಚೈತನ್ಯದ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಆವಿರ್ಭಾವಗಳು ಯಾಕಾಗಿರಬಾರದು! ಬೆರಳುಗಳು ಎರಡಾದರೂ ಇದ್ದರೆ ಚಿಟಿಕೆ ಹಾಕಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಾಡಿ ಮುಗಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆಯೂ ಇರಬಹುದು — ಎಂಬುದು ಜಿಜ್ಞಾಸೆಯ ಭಾಗವೇ ಹೊರತು ಅಂತಿಮ ನಿಷ್ಕರ್ಷೆಯಲ್ಲವೆಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.  

ತಾತ್ಪರ್ಯ:

ಭೇದವು ರೂಪದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಆದರೆ ತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ಭೇದವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಎರಡು ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಚಿಟಿಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾದರೆ ‘ಒಬ್ಬನಿಂದ’ ಅರ್ಥಾತ್ ಭಗವಂತ ಒಂದು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇದ್ದುಕೊಂಡರೆ ಅವನೊಬ್ಬನಿಂದ ಎಲ್ಲವೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂಬ ಅರ್ಥವಲ್ಲ. ಒಬ್ಬ ಭಗವಂತನೇ ಅನೇಕ ರೂಪಗಳನ್ನು ತಾಳಬಲ್ಲನು ಅಥವಾ ಅನೇಕ ನಾಮರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಆವಿರ್ಭವಿಸಬಲ್ಲನು. ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವೈತವಿದೆ;  ಪರಮತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ಏಕತ್ವವಿದೆ.

ಉಪಸಂಹಾರ:

ಸಗ್ಗ ಸುಖಕ್ಕೆ ದಾರಿ ತಿಳಿದವರಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇದು ಕಗ್ಗ ಸುಖದ ಸೆಲೆ; ಇಲ್ಲಿ ಕಗ್ಗದ ಸಾರ ಸೋರದಂತಹ ರಾಗಬದ್ಧವಾದ ಅನುರಣನಗಳಿವೆ — ಇದನ್ನು ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿ ಆಸ್ವಾದಿಸಬಹುದು. ನಿಧಾನಗತಿಯ ರಾಗಾನುರಣನಗಳಲ್ಲಿ ಕಗ್ಗ ಸುಖ ದೊರಕುವಂತಾಗಲಿ. ಇದು ಹಳೆಯ ಮೂಸೆಯಲ್ಲಿ ಎರೆದ ಹೊಸ ಎರಕ. ಮಂತ್ರಪ್ರಾಯವಾದ ಸಾಲುಗಳಿಗಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ರಾಗಬದ್ಧವಾದ ಈ ಆಡಿಯೋ ವಿಡಿಯೋ ನಿಮ್ಮ ಮೈಮನಗಳನ್ನು ಸೂರೆಗೊಳ್ಳಬಲ್ಲುದೆಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಲೇಖಕನದು.

#intellectualsupremacy #DVG #wisdom #philosophy #indicthought #IndicCivilization #bolumbu #kagga #mankutimmanakagga #dvgundappa #dvgundappa✍🏻

ಕಗ್ಗಮಾಲಿಕೆ - ೬: ಧರ್ಮಜಿಜ್ಞಾಸೆ

 

ಕಗ್ಗಮಾಲಿಕೆ - ೬: ಧರ್ಮಜಿಜ್ಞಾಸೆ

ಪೀಠಿಕೆ:

ಕಾಣದ ವಸ್ತುಗಳೆಡೆಗಿನ ಭಯವೇ ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದು ಮೂಲ ಜಿಜ್ಞಾಸೆ. ಅದು ಬರಿಯ ಭಯವಾಗಿದ್ದರೆ ಆ ದೇವತೆಗಳ ಪರಾಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸದಾ ಕಾಲ ಹೆದರುತ್ತಿರಬೇಕು. ಇದು ಜ್ಞಾನದ ದಾರಿಯಲ್ಲ. ಅದು ಬರಿಯ ಭಯವಾಗಿದ್ದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳ ನಡುವೆ ಪರಸ್ಪರ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಏರ್ಪಟ್ಟು ಅಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸೀತು. ಅಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸ್ಥಾನವಿಲ್ಲ. ಇದು ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯವಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಧರ್ಮದ ನೆಲೆಯನ್ನು ಚಿಂತಿಸಿ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಗ್ಗ:

ನರರ ಭಯಬಯಕೆಗಳೆ ಸುರರ ತಾಯ್ತಂದೆಗಳೊ?|
ಸುರರಟ್ಟಹಾಸದಿನೆ ನರಭಕ್ತಿಯೊರಲೋ?||
ಪರಕಿಸುವರೇನವರ್ಗಳನ್ಯೋನ್ಯ ಶಕ್ತಿಗಳ|
ಧರುಮವೆಲ್ಲಿದರಲ್ಲಿ? ಮಂಕುತಿಮ್ಮ||



ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ:

ದೇವತೆಗಳು ಮನುಷ್ಯರ ಕಲ್ಪನೆಯೋ  ಅಥವಾ ಆ ದೇವತೆಗಳ ಬಲವೇ ನಮ್ಮ ಭಕ್ತಿಗೆ ಮೂಲವಾಯಿತೋ ಎಂಬ ಗೊಂದಲ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನದ್ದು. ಮನುಷ್ಯರು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳ ಪರಸ್ಪರ ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಂಡರೆ ಧರ್ಮದ ನೆಲೆ ಎಲ್ಲಿದೆಯೆಂದು ತಿಳಿಯುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗದು.


ತಾತ್ಪರ್ಯ:

ಇದು ನಾಸ್ತಿಕತೆಯಲ್ಲ;  ಕಣ್ಣುಮುಚ್ಚಿ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಭಕ್ತಿಯ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯೂ ಇದಲ್ಲ. ಜಿಜ್ಞಾಸೆಯಿಂದ ತೊಡಗಿ ಅಂತಿಮ ಸತ್ಯದ ಆರಯ್ವಿಕೆಯತ್ತ ಒಯ್ಯುವ ಚಿಂತನೆಯ ಸೆಲೆಯಿದು. 

ಉಪಸಂಹಾರ:

ಸಗ್ಗ ಸುಖಕ್ಕೆ ದಾರಿ ತಿಳಿದವರಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇದು ಕಗ್ಗ ಸುಖದ ಸೆಲೆ; ಇಲ್ಲಿ ಕಗ್ಗದ ಸಾರ ಸೋರದಂತಹ ರಾಗಬದ್ಧವಾದ ಅನುರಣನಗಳಿವೆ — ಇದನ್ನು ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿ ಆಸ್ವಾದಿಸಬಹುದು. ನಿಧಾನಗತಿಯ ರಾಗಾನುರಣನಗಳಲ್ಲಿ ಕಗ್ಗ ಸುಖ ದೊರಕುವಂತಾಗಲಿ. ಇದು ಹಳೆಯ ಮೂಸೆಯಲ್ಲಿ ಎರೆದ ಹೊಸ ಎರಕ. ಮಂತ್ರಪ್ರಾಯವಾದ ಸಾಲುಗಳಿಗಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ರಾಗಬದ್ಧವಾದ ಈ ಆಡಿಯೋ ವಿಡಿಯೋ ನಿಮ್ಮ ಮೈಮನಗಳನ್ನು ಸೂರೆಗೊಳ್ಳಬಲ್ಲುದೆಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆಯೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲಿರುವಾತ.

#intellectualsupremacy #DVG #wisdom #philosophy #indicthought #IndicCivilization #bolumbu #kagga #mankutimmanakagga #dvgundappa #dvgundappa✍🏻

Friday, May 8, 2026

ಸುಡಾಪಿ ಕವಿತೆ

 ಸುಡಾಪಿ ಕವಿತೆ



ಇದೊಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಮನೋಭಾವದ ಕುರಿತಾದ ಕವಿತೆ. ಸುಡಾಪಿ ಎಂದರೆ ಒಂದು ಮನಸ್ಥಿತಿಯೆಂದು ಬಲ್ಲವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. "ನಮ್ಮ ಮತವೊಂದೇ ಮುಖ್ಯ — ನಮ್ಮ ಪ್ರವಾದಿಯೇ ಅಂತಿಮರು, ನಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಉದ್ಧಾರ, ನಮ್ಮ ಮತವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸ್ವರ್ಗದ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯುವುದು" ಎಂದು ಎಲ್ಲಾ ಮತಸ್ಥರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ದೇಶದ ಸುರಕ್ಷತೆಗಿಂತ ದೀನ್ ಮುಖ್ಯ ಎನ್ನುವ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಕಳವಳಕಾರಿ. ಈ ಕವಿತೆ ಅಂತಹ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತದೆ. 

ಇದೊಂದು ಮತಕೇಂದ್ರಿತ ರಾಜಕೀಯ ಮನೋಭಾವ, ಉಮ್ಮಾ-ಆಧಾರಿತ ಗುರುತು ಮತ್ತು “ನಾನು ಜಿಹಾದಿ ಅಲ್ಲ” ಎಂಬ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಆತ್ಮರಕ್ಷಣೆಯ ವ್ಯಂಗ್ಯರೂಪ. ಇದನ್ನು ಕವಿತೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಬಗೆ ಇಂತಿದೆ:— "ನೀನು ಜಿಹಾದಿ ಅಲ್ಲವೆಂದರೂ, ಜಿಹಾದೀ ಮನೋವೃತ್ತಿಗೆ ನೆಲೆಯಾದ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತೀಯಾ?". ಇದಕ್ಕೆ ದೊರಕಬಲ್ಲ ಉತ್ತರಗಳಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಆಗ ಅಲ್ಲೊಂದು ತತ್ತ್ವಸಂಘರ್ಷ ಏರ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಅದೇನೆಂದರೆ "ಅನ್ಯ ದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಹಿಂದು ನನಗೆ ಯಾರೂ ಅಲ್ಲ" ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದೇ ಉಸಿರಿನಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿರುವ "ಮೊಯ್ಮೀನ್ ನನಗೆ ಬಂಧು" ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಧಾರಣ ನೆಲೆಗಟ್ಟಿನ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಮೀರಿದ ನಿಲುವು. ಕಾಶ್ಮೀರ ನಮ್ಮದಲ್ಲ ಎಂದು ನಂಬುವುದು ಕೂಡ ಇದೇ ಸಾಲಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕವಿತೆ ಬರಿಯ ವಿಡಂಬನೆಯ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದೆಯಾದರೂ ಯಾರನ್ನೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ.   

"ಬಾಮೀಯಾನದ ಬುದ್ಧನನ್ನು ಅವರು ಬೇಕಾದರೆ ಒಡೆಯುತ್ತಾರೆ — ಅದು ಅವರ ದೇಶ; ಅವರದೇ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ. ಅವರ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿರುವ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅವರು ಏನಾದರೂ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ನಮಗಿಲ್ಲ" ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಬುದ್ಧ ಇಂಡಿಕ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಭಾಗವೆಂಬುದನ್ನು ಮರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. 

ಇಂಡ್ಯಾ ಜಾತ್ಯಾತೀತ — ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ವ್ಯಂಗ್ಯದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ಮರುವ್ಯಂಗ್ಯವಿದು. “ನಾಗರಿಕ ಹಕ್ಕು ಅಥವಾ ಪ್ರಜೆಯಾಗಿ ನನ್ನ ಹಕ್ಕು ಜಾತ್ಯಾತೀತವಾಗಿರಲಿ ಸೊತ್ತಿನ ಹಕ್ಕು ದೀನೀ ಆಗಲಿ” — ಎಂದರೆ "ನನಗೆ ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಜಾತ್ಯಾತೀತತೆ ಸಾಕು. ನಾಗರಿಕ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆ ನನಗೆ ಶರೀಯತ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬೇಡ, ಆದರೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನು (ತಾಯಿತಂದೆಯರ ಆಸ್ತಿ ಅವರ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ದೊರಕುವ ವಿಚಾರವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುವ) ಶರೀಯತ್ ಆಗಿ ದೊರಕಲಿ." ಇಸ್ಲಾಮಿಸ್ಟ್ ರಾಜಕೀಯ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಾಗಲೂ ಇಸ್ಲಾಂ ಮತದ ಬಗೆಗಿನ ವಿಮರ್ಶೆಯೋ ಚರ್ಚೆಯೋ ಇಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಇದೇ ಲೇಖಕನ "ಸೂಫಿ" ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಇದೇ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸೂಫಿ ಬಾಹ್ಯ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ದ್ವಂದ್ವವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುವಾಗಲೂ ಮತದ ವಿಮರ್ಶೆ ಅಲ್ಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಮನಗಾಣಬಹುದು. ಮತದ ಅನುಷ್ಠಾನದಿಂದ ದೊರಕಬಲ್ಲ ಮೌಲ್ಯ ನಿತ್ಯಾ ಮಾಡುವ ಸುಜೂದುಗಳಿಂದಲಾಗಿ ದೊರಕಿದೆಯೋ ಎಂದು ಸೂಫಿಯೊಬ್ಬನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಶೈಲಿ ಅಲ್ಲಿನದಾಗಿತ್ತು.

"ಬೋಳ" ಎಂಬ ಪದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸೊಗಡಿನ ಪ್ರಯೋಗವಾಗಿದ್ದು ವಿಡಂಬನೆಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. 
____________________________________________________________________________
ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಸುಡಾಪೀ ನಾನು | ನನ್ನನು
ಜಿಹಾದಿಯೆಂದೇತಕೆ ಕರೆದೀರೀ | ಬೋಳ
ಸುಡಾಪಿ ಆಗಿರುವಂಥ | ನನ್ನನು
ಜಿಹಾದಿಯೆಂದೇತಕೆ ಕರೆದೀರೀ | ಬೋಳ
ಸುಡಾಪಿ ಆಗಿರುವಂಥ | ನನ್ನನು
ಜಿಹಾದಿಯೆಂದೇತಕೆ ಕರೆದೀರೀ | ನನ್ನನು
ಜಿಹಾದಿಯೆಂದೇತಕೆ ಕರೆದೀರೀ ||

ಸುಡಾಪಿಯಾಗಿರುವೆ ಜಿಹಾದೀ ಅಲ್ಲ ನಾ
ಸುಡಾಪಿಯಾಗಿರುವೆ ಜಿಹಾದೀ ಅಲ್ಲ ನಾ | ಬೋಳ
ಸುಡಾಪೀ ಆಗಿರುವಂಥ | ನನ್ನನು
ಜಿಹಾದಿಯೆಂದೇತಕೆ ಕರೆದೀರೀ ||

ಪಾಕಿಸ್ಥಾನದ ಹಿಂದು, ನನ್ನ ಯಾರೂ ಅಲ್ಲವೊ ಜಂತು !
ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿರುವಂಥ ಮೊಯ್ಮೀನ್ ನನಗೆ ಬಂಧು |
ಮೊಯ್ಮೀನ್ ನನಗೆ ಬಂಧು | ಬೋಳ
ಸುಡಾಪಿ ಆಗಿರುವಂಥ | ನನ್ನನು
ಜಿಹಾದಿಯೆಂದೇತಕೆ ಕರೆದೀರೀ | ನನ್ನನು
ಜಿಹಾದಿಯೆಂದೇತಕೆ ಕರೆದೀರೀ ||

ಕಾಶಮೀರದ ಹಿಂದು, ನನ್ನ ಯಾರೂ ಅಲ್ಲವೊ ಜಂತು !
ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿರುವಂಥ ಮೊಯ್ಮೀನ್ ನನಗೆ ಬಂಧು |
ಮೊಯ್ಮೀನ್ ನನಗೆ ಬಂಧು | ಬೋಳ
ಸುಡಾಪಿ ಆಗಿರುವಂಥ | ನನ್ನನು
ಜಿಹಾದಿಯೆಂದೇತಕೆ ಕರೆದೀರೀ | ನನ್ನನು
ಜಿಹಾದಿಯೆಂದೇತಕೆ ಕರೆದೀರೀ ||

ಬಾಮೀಯಾನದ ಬುದ್ಧನ ನಾವು ಹೊಡೆದು ಒಡೆಯುವುದಂತೂ ಸತ್ಯಾ |
ನಮ್ಮ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ನಮ್ಮ ಹುಕೂಮತ್ ನಮ್ಮೆಣಿಕೇ ಎಂದಿಗು ಸತ್ಯಾ |
ದೀನಿ ಗುಲಾಮ ಸುಡಾಪೀ ನಾನು ಜಿಹಾದಿಯೆಂದೇತಕೆ ಕರೆದೀರೀ | ಬೋಳ
ಸುಡಾಪಿ ಆಗಿರುವಂಥ | ನನ್ನನು
ಜಿಹಾದಿಯೆಂದೇತಕೆ ಕರೆದೀರೀ | ನನ್ನನು
ಜಿಹಾದಿಯೆಂದೇತಕೆ ಕರೆದೀರೀ ||

ಇದು ಜಾತ್ಯಾ-ತೀತಾ ಇಂಡ್ಯಾ | ಭಾರತವೆಂಬ ಹೆಸರನ್ನೇ  ಕೇಳಿದರಾಗದು, ಸತ್ಯಾ |
ಪ್ರಜೆಗಳ ಹಕ್ಕು ಜಾತ್ಯಾ-ತೀತಾ ಇರಲಿ ಸೊತ್ತಿನ ಹಕ್ಕು ದೀನೀ ಆಗಲಿ, ಸತ್ಯಾ |
ದೀನಿ ಗುಲಾಮ ಸುಡಾಪೀ ನಾನು ಜಿಹಾದಿಯೆಂದೇತಕೆ ಕರೆದೀರೀ | ಬೋಳ
ಸುಡಾಪಿ ಆಗಿರುವಂಥ | ನನ್ನನು
ಜಿಹಾದಿಯೆಂದೇತಕೆ ಕರೆದೀರೀ | ನನ್ನನು
ಜಿಹಾದಿಯೆಂದೇತಕೆ ಕರೆದೀರೀ ||

Tuesday, May 5, 2026

ಮುಸ್ಲಿಂ ಅಸ್ಮಿತೆಯ ರಾಜಕೀಯ

 
ಮುನೀರ್ ಕಾಟಿಪಳ್ಳ ->

ಮುಸ್ಲಿಮರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಶೇಕಡಾ 30 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಅಸ್ಸಾಂ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ದ್ವೇಷಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಬಿಜೆಪಿ ಭರ್ಜರಿ‌ ಬಹುಮತದಿಂದ ಗೆದ್ದಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಮುಸ್ಲಿಮರ ಶೇಕಡಾವಾರು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದು ಬಿಜೆಪಿಯ ವಿಭಜನೆಯ ರಾಜಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿ ಒದಗಿದೆ. 

ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಲೀಗ್ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ 27 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ‌ 23 ಸ್ಥಾನ ಗೆದ್ದಿದೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನೇತೃತ್ವದ ಯುಡಿಎಫ್ ಗೆ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಮತವನ್ನು ಪ್ರವಾಹದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿಸಿದೆ. ಅದೇ ಸಂದರ್ಭ ಬಿಜೆಪಿ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ 3 ಸ್ಥಾನ ಗೆದ್ದಿದೆ. ಎಡರಂಗ ತೀವ್ರ ಹಿನ್ನಡೆ ಅನುಭವಿಸಿದೆ. ಗೆಲುವಿನ "ಸಂಭ್ರಮ" ದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಲೀಗ್ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ತಮ್ಮ ಹಸಿರು ಧ್ವಜದೊಂದಿಗೆ ಸಿಪಿಐಎಂ ಕಚೇರಿಗಳಿಗೆ ನುಗ್ಗಿ ದಾಂಧಲೆಗೈದಿದ್ದಾರೆ. ಅಟ್ಟಹಾಸ ಮೆರೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾರತದ ಸಂಸದೀಯ ರಾಜಕಾರಣ, ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ತೀರಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದದ್ದು.ಜನ ಸಮುದಾಯ ಸಹಜವಾಗಿಯೆ ಸೆಕ್ಯುಲರ್ ಆಗಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಆಗಿ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಹಗಲು ರಾತ್ರಿ ಶ್ರಮ ಪಡಬೇಕು. ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆ ಅರ್ಥ ಆಗಬೇಕು.






ಇದು ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಂತೆ ಕಂಡರೂ ಇದು "ಮುಸ್ಲಿಂ ಅಸ್ಮಿತೆ"ಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ ನೋಡಿ ಅವರಿಗಾಗಿ ಬರೆದ ಲೇಖನ. ಇಂತಹ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬೇಕಾದರೆ ತಮ್ಮ ಮಜ್ಲಿಸ್ ಕಮಿಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದು ಓದಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಬಿಟ್ಟು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಹಂಚುವುದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ಮಾರಕವೂ ಹೌದು.

"ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆ ಅರ್ಥವಾಗಬೇಕು" ಎಂದು ಹೇಳುವಾಗ, ಮುಸ್ಲಿಮರನ್ನು ದೇಶದ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಂದ ಹೊರಗಿಟ್ಟು, ಅವರನ್ನೊಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ 'ರಾಜಕೀಯ ಘಟಕ'ವಾಗಿ ನೋಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮುಖ್ಯ ಆಶಯವಾದ "ಎಲ್ಲರೂ ಸಮಾನ ನಾಗರಿಕರು" ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿಲ್ಲ. 

ಮುಸ್ಲಿಮರನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ಮತಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ ಅಸ್ಮಿತೆಯಾಗಿ ನೋಡುವುದರಿಂದಲೇ ಅಂತರ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮುಸ್ಲಿಂ ಆದ ಒಂದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಯಾರೂ ವಿಶಿಷ್ಟರಲ್ಲ, ಅವರದ್ದಾದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನಿಲುವುಗಳನ್ನು ಅವರು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ಭಾರತೀಯರಂತೆ ತಾವು ಎಂಬ ಮನೋಭಾವ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡು ಮುಂದುವರಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯ ನಿಲುವುಗಳು ಗೌಣವಾಗಲು ಸಾಧ್ಯ. 

Tuesday, April 28, 2026

ಕಗ್ಗಮಾಲಿಕೆ – ೫ ಸಂಕ್ರಮಣದ ಪ್ರೇತಾವಸ್ಥೆ

 ಕಗ್ಗಮಾಲಿಕೆ – ೫ ಸಂಕ್ರಮಣದ ಪ್ರೇತಾವಸ್ಥೆ


ಪೀಠಿಕೆ:

ಜಗತ್ತು ಸ್ಥಿರವಾದುದಲ್ಲ, ಅದು ನಿರಂತರ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಬದಲಾವಣೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಸವೆದುಹೋದಾಗ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಇನ್ನೂ ರೂಪಗೊಳ್ಳದಿದ್ದಾಗ ಸಮಾಜವು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಅಸ್ಥಿರತೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ. ಡಿ.ವಿ.ಜಿ ಅವರು ಈ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು 'ಪ್ರೇತ'ದ ರೂಪಕದ ಮೂಲಕ ಈ ಪದ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ.


ಕಗ್ಗ:

ಇಳೆಯ ಬಿಟ್ಟಿನ್ನುಮೆತ್ತಲುಮೈದದ ಪ್ರೇತ|
ವಲೆವಂತೆ ಲೋಕ ತಲ್ಲಣಿಸುತಿಹುದಿಂದು||
ಹಳೆಧರ್ಮ ಸತ್ತಿಹುದು ಹೊಸಧರ್ಮ ಹುಟ್ಟಿಲ್ಲ|
ತಳಮಳಕೆ ಕಡೆಯೆಂದೊ?-ಮಂಕುತಿಮ್ಮ||



ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ:

ಪ್ರೇತಾವಸ್ಥೆಯೆಂದರೆ ಮರಣದ ನಂತರ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿರುವ ಆತ್ಮದ ಸ್ಥಿತಿ. ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಎಲ್ಲಿಗೂ ಹೋಗದ ಪ್ರೇತದಂತೆ ಲೋಕ ತಲ್ಲಣಿಸುತ್ತಲಿದೆ. ಹಳೆಯ ಧರ್ಮ ಸತ್ತುಹೋಗಿದೆ; ಹೊಸದಾದ ಧರ್ಮವಿನ್ನೂ ಹುಟ್ಟಲಿಲ್ಲ. ಈ ತಳಮಳಕ್ಕೆ ಕೊನೆಯೆಂದು ಎಂಬುದು ತಿಳಿಯದಾಗಿದೆ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.


ದೇಹವನ್ನು ಬಿಟ್ಟ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಪರಲೋಕದ ದಾರಿ ಸಿಗದಿದ್ದಾಗ ಅದು ಹೇಗೆ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆಯೇ ಅಲೆಯುತ್ತದೆಯೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಇಂದಿನ ಲೋಕವು ದಿಕ್ಕು ಕಾಣದೆ ತಲ್ಲಣಿಸುತ್ತಿದೆ. ನಾವು ಹಳೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು 'ಮೌಢ್ಯ'ವೆಂದು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ, ಆದರೆ ಆಧುನಿಕತೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಸಿಗುತ್ತಿರುವ ಭೌತಿಕ ಸುಖಗಳು ಅಂತರಂಗದ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿಲ್ಲ.


"ಹಳೆಧರ್ಮ ಸತ್ತಿಹುದು ಹೊಸಧರ್ಮ ಹುಟ್ಟಿಲ್ಲ" ಎಂಬ ಸಾಲು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸ್ತುತ. ವಿಜ್ಞಾನವು ಹಳೆಯ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಸಾಯಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ವಿಜ್ಞಾನ ಅಥವಾ ತರ್ಕವು ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಬದುಕಿನ ಉದ್ದೇಶವನ್ನಾಗಲೀ ಅಥವಾ ನೈತಿಕ ಸ್ಥೈರ್ಯವನ್ನಾಗಲೀ ಇನ್ನೂ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಈ ಎರಡರ ನಡುವಿನ 'ಶೂನ್ಯ'ವೇ ಇಂದಿನ ಲೋಕದ ತಳಮಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣ.


ಇದು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಬದುಕಿನ ಕುರಿತ ಮೌಖಿಕ ಉಪದೇಶವಲ್ಲ; ಬದುಕುವುದನ್ನು ಕ್ರಮಗೊಳಿಸಬೇಕಾದ ವಿಧಾನವೂ ಇಲ್ಲಿ ಪರಾಮರ್ಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಹಳೆಯ ತಲೆಮಾರಿನ ಸಂಯಮ ಮತ್ತು ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ಆವೇಗಗಳೆರಡರ ನಡುವಣ ಸೆಣಸಾಟದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ ಸಮಾಜದ 'ಪ್ರೇತಾವಸ್ಥೆ'ಯನ್ನು ಡಿ.ವಿ.ಜಿ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.


ತಾತ್ಪರ್ಯ:

ಈ ಅತಂತ್ರ ಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ತಳಮಳಕ್ಕೆ ಕೊನೆಯೆಂದು? ಎಂಬ ಕವಿಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ನಮ್ಮನ್ನು ಆತ್ಮಾವಲೋಕನಕ್ಕೆ ಹಚ್ಚುತ್ತದೆ. ನಾವು ಯಾವುದನ್ನು 'ಧರ್ಮ'ವೆಂದು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಈ ಗೊಂದಲದಿಂದ ಹೊರಬರುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬುದು ಈ ಪದ್ಯದ ಅಂತರಾರ್ಥ.


ಉಪಸಂಹಾರ:

ಸಗ್ಗ ಸುಖಕ್ಕಾಗಿ ಹಾತೊರೆಯುವುದು ಜೀವನ ಎಂಬ ಭ್ರಮೆ ಲೋಕದಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿರುವುದು ಕಗ್ಗ ಸುಖದ ರಸಾಸ್ವಾದನೆಗೊಂದು ಅಪರೂಪದ ಅವಕಾಶ. ನಿಧಾನಗತಿಯ ರಾಗಾನುರಣನಗಳಲ್ಲಿ ಕಗ್ಗ ಸುಖ ದೊರಕುವಂತಾಗಲಿ. ಇದು ಹಳೆಯ ಮೂಸೆಯಲ್ಲಿ ಎರೆದ ಹೊಸ ಎರಕ. ಮಂತ್ರಪ್ರಾಯವಾದ ಸಾಲುಗಳಿಗಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ರಾಗಬದ್ಧವಾದ ಈ ಆಡಿಯೋ ವಿಡಿಯೋ ನಿಮ್ಮ ಮೈಮನಗಳನ್ನು ಸೂರೆಗೊಳ್ಳಬಲ್ಲುದೆಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆಯೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲಿರುವಾತ.



#intellectualsupremacy #DVG #wisdom #philosophy #indicthought #IndicCivilization #bolumbu #kagga #mankutimmanakagga #dvgundappa #dvgundappa✍🏻




~ ಕೃಷ್ಣಪ್ರಕಾಶ ಬೊಳುಂಬು

Saturday, April 25, 2026

ಕಗ್ಗಮಾಲಿಕೆ – ೪: ನಿರ್ವಚನಾತೀತ

 ಕಗ್ಗಮಾಲಿಕೆ – ೪: ನಿರ್ವಚನಾತೀತ


ಕಗ್ಗ:


ಇಹುದೊ ಇಲ್ಲವೊ ತಿಳಿಯಗೊಡದೊಂದು ವಸ್ತು ನಿಜ|

ಮಹಿಮೆಯಿಂ ಜಗವಾಗಿ ಜೀವವೇಷದಲಿ||

ವಿಹಿಪುದದೊಳ್ಳಿತೆಂಬುದು ನಿಸದವಾದೊಡಾ|

ಗಹನ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಶರಣೊ-ಮಂಕುತಿಮ್ಮ|| 


ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ:

ಇದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗದ ವಸ್ತುವೊಂದು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆಂದು ನಿನಗೆ ನಿಶ್ಚಯವಾದರೆ ಆ ಗಹನ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಶರಣಾಗು.


ತಾತ್ಪರ್ಯ:

ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡ ಎಲ್ಲದರ ಹಿಡಿವಡೆದ ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಮಿಗಿಲಾದ ಚೈತನ್ಯವೊಂದಿದೆ. ಅದು ಗಹನವಾದ ತತ್ತ್ವ; ಅದು ವಿವರಣೆಗೆ ನಿಲುಕದಂತಹುದು. ಅದು ನಿನಗೆ ಒಳಿತನ್ನು ಮಾಡುವುದೆಂದು ನಿಶ್ಚಯವಾದರೆ ಚಿಂತನೆಗೆ ನಿಲುಕದ ಆ ಪರಮತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಶರಣಾಗು. ಇದು ಈ ಕಗ್ಗದ ತಾತ್ಪರ್ಯ.


ಇದು ಹಳೆಯ ಮೂಸೆಯಲ್ಲಿ ಎರೆದ ಹೊಸ ಎರಕ. ಮಂತ್ರಪ್ರಾಯವಾದ ಸಾಲುಗಳಿಗಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ರಾಗಬದ್ಧ ಆಡಿಯೋ ವಿಡಿಯೋ ಇಲ್ಲಿದೆ. ನಿಧಾನಗತಿಯ ರಾಗಾನುರಣನಗಳಲ್ಲಿ ಕಗ್ಗದ ಭಾವ ಗ್ರಾಹ್ಯವಾಗಬಲ್ಲುದು. ಅನುರಣನಗಳಲ್ಲಿ ಕಗ್ಗದ ಕಂಪು ಮೈದೋರುವಂತಾಗಲಿ.


#intellectualsupremacy #DVG #wisdom #philosophy #indicthought #IndicCivilization #bolumbu #kagga #mankutimmanakagga #dvgundappa #dvgundappa✍🏻




~ ಕೃಷ್ಣಪ್ರಕಾಶ ಬೊಳುಂಬು

Thursday, April 16, 2026

ಆವರ್ತನೆಗಳಲ್ಲಿ ತತ್ತ್ವವನ್ನರಿಯದವರಲ್ಲಿ: ಹೀಗೊಂದು ಸೂಫಿ ಧ್ವನಿ

ಆವರ್ತನೆಗಳಲ್ಲಿ ತತ್ತ್ವವನ್ನರಿಯದವರಲ್ಲಿ: ಹೀಗೊಂದು ಸೂಫಿ ಧ್ವನಿ



ಪದ್ಯ:

ನಿಸ್ಕಾರ ನಮಸ್ಕಾರಗಳ ಹಲವಾವರ್ತಿಗಳ ಮಾಡಿ

ಸುಜೂದುಗಳ ಹಲವು ರಕ್ಕಾಯ್ತುಗಳನೋದಿ

ಅರಿಯಬೇಕಿದ್ದುದನರಿಯಲಿಲ್ಲ

ಅರಿಯಬೇಕಿದ್ದ ಬಗೆ ಅರಿಯಲಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವನು ಸೂಫಿ


ಅರ್ಥಗಳು:

ನಿಸ್ಕಾರ = ಸಲಾತ್ ಸಲ್ಲಿಕೆ, ಆವರ್ತಿ = ಆವರ್ತನ, ಸುಜೂದು = ತಲೆಬಾಗುವಿಕೆ (ಮಂತ್ರ ಪಠಣದೊಂದಿಗೆ), ರಕ್ಕಾಯ್ತು = ಆವರ್ತನ


ವಿವರಣೆ:

"ರಕ್ಕಾಯ್ತುಗಳನ್ನು ಓದುವುದು" ಎಂಬ ಪ್ರಯೋಗ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತ ಕ್ರಮದಂತೆ ತಲೆಬಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವುದನ್ನು "ಸುಜೂದುಗಳನ್ನು ಓದುವುದು" ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ದಿನಕ್ಕೆ ಐದು ಬಾರಿ ಮಾಡುವ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನು ನಿಸ್ಕಾರ (ಸಲಾತ್) ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಿಸ್ಕಾರ ಎಂಬ ಪದ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ನಮಸ್ಕಾರ ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.


ಅದೆಷ್ಟೋ ಸಲ ನಿಸ್ಕಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ; ಇನ್ನೆಷ್ಟೋ ಸಲ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅರಿಯಬೇಕಿದ್ದುದನ್ನು ಅರಿಯಲೇ ಇಲ್ಲ; ಅರಿಯಬೇಕಿದ್ದ ಬಗೆಯನ್ನೂ ಅರಿಯಲಿಲ್ಲ. 


ಇಲ್ಲಿನ ಸಾಲುಗಳು ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಸಮುದಾಯದ ವಿರೋಧವಲ್ಲ ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಆಚರಣೆಯ ಟೀಕೆಯಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, "ಮೂಲ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಮರೆಯುವ ಎಲ್ಲರಿಗೂ" ಅನ್ವಯಿಸುವ ಒಂದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಎಚ್ಚರಿಕೆ. 'ನಿಸ್ಕಾರ' ಅಥವಾ 'ರಕ್ಕಾಯ್ತು'ಗಳನ್ನು ಓದುವುದು ಒಂದು ಸಾಧನವಷ್ಟೇ; ಆದರೆ ಆ ಸಾಧನದ ಮೂಲಕ ತಲುಪಬೇಕಾದ 'ಅರಿವು' (ಜ್ಞಾನ) ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯ ಆಶಯ. 


ಸಮಾಜದ ಅರೆಕೊರೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವವನು ಸೂಫಿ. ಇದು ಸೂಫಿಯೊಬ್ಬನ ಚಿಂತನೆಯಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಸಾಲುಗಳ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಾಗಿದೆ. ಸೂಫಿ ಪರಂಪರೆ ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಿಂತ ಆಂತರಿಕ ಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಮುಕ್ತ ಚಿಂತನೆಯೆಡೆಗಿನ ಒಂದು ವಿನಮ್ರ ಪ್ರಯತ್ನ ಇಲ್ಲಿರುವಾತನದು.ಈ ಕವಿತೆಗೆ ಮಲೆಯಾಳ ಆವೃತ್ತಿಯೂ ಇದೆಯೆಂಬುದನ್ನು ದಯವಿಟ್ಟು ಗಮನಿಸಿ. ಅದು ಕೂಡ ನೀವು ಇದನ್ನು ನೋಡಿದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿಯೇ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಓದಲು ಲಭ್ಯವಿದೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಆವೃತ್ತಿಯೇ ಮೂಲಕೃತಿ. 


ಆಚರಣೆಗಳು ದೇಹವನ್ನು ಬಾಗಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ 'ಅರಿವು' ಮಾತ್ರ ಆತ್ಮವನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಬಲ್ಲದು. ಆವರ್ತನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋಗದೆ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಈ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಪಯಣಿಗರು.


~ ಕೃಷ್ಣಪ್ರಕಾಶ ಬೊಳುಂಬು

ಕಗ್ಗಮಾಲಿಕೆ – ೩: ಅವ್ಯಕ್ತ

 

ಕಗ್ಗಮಾಲಿಕೆ – ೩: ಅವ್ಯಕ್ತ 



ಕಗ್ಗ:

ಜೀವ ಜಡರೂಪ ಪ್ರಪಂಚವನದಾವುದೋ| 

ಆವರಿಸಿಕೊಂಡುಮೊಳನೆರೆದುಮಿಹುದಂತೆ|| 

ಭಾವಕೊಳಪಡದಂತೆ ಅಳತೆಗಳವಡದಂತೆ| 

ಆ ವಿಶೇಷಕೆ ಮಣಿಯೊ-ಮಂಕುತಿಮ್ಮ||


ಪದವಿಂಗಡಣೆ:

ಪ್ರಪಂಚವಂ ಅದಾವುದೋ

ಆವರಿಸಿಕೊಂಡುಂ ಒಳನೆರೆದುಂ ಇದೆಯಂತೆ =  ಆವರಿಸಿಕೊಂಡು ಅದರೊಳಗೆ ತಾನು ತುಂಬಿಕೊಂಡೂ ಇದೆಯಂತೆ


ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ:

ಚೇತನವೂ ಅಚೇತನವೂ ಆಗಿರುವ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಅವ್ಯಕ್ತದೊಂದು ವಿಶೇಷವು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡು ಅದರೊಳಗೆ ತಾನು ತುಂಬಿಕೊಂಡೂ ಇದೆಯಂತೆ. ಅದು ಭಾವಕ್ಕೂ ಒಳಪಡದಂತೆ ಮತ್ತು ಅಳತೆಗೂ ನಿಲುಕದಂತೆ. ಆ ಚೈತನ್ಯವಿಶೇಷಕ್ಕೆ ತಲೆಬಾಗು ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.


ತಾತ್ಪರ್ಯ:

ಅವ್ಯಕ್ತವಾದುದನ್ನು ಅರಿತು ತಲೆಬಾಗಬೇಕೆಂಬುದು ಈ ಕಗ್ಗದ ತಾತ್ಪರ್ಯ.


ಇದು ಹಳೆಯ ಮೂಸೆಯಲ್ಲಿ ಎರೆದ ಹೊಸ ಎರಕ. ನಿಧಾನಗತಿಯ ರಾಗಾನುರಣನಗಳಲ್ಲಿ ಕಗ್ಗದ ಭಾವ ಗ್ರಾಹ್ಯವಾಗಬಲ್ಲುದು. ಮಂತ್ರಪ್ರಾಯವಾದ ಸಾಲುಗಳಿಗಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ರಾಗಬದ್ಧ ಆಡಿಯೋ ವಿಡಿಯೋ ಇಲ್ಲಿದೆ.

#intellectualsupremacy #DVG #wisdom #philosophy #indicthought #IndicCivilization #bolumbu #kagga #mankutimmanakagga #dvgundappa #dvgundappa✍🏻


~ ಕೃಷ್ಣಪ್ರಕಾಶ ಬೊಳುಂಬು

Wednesday, April 15, 2026

ಧ್ಯಾನಹಂಸ

ಧ್ಯಾನಹಂಸ

ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಗೆರೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸುವ ಕಲಾಕೃತಿ ಇದಾಗಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿ ಆರು ವಕ್ರ ರೇಖೆಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿದೆ. 

 

ಧ್ಯಾನಹಂಸ

ಇದು ಭಾಗವತದಲ್ಲಿ ಪರಮಾತ್ಮ ಹಂಸ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳುವುದರ ಸೂಚಕವಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹಂಸವನ್ನು ನೀರ-ಕ್ಷೀರ ನ್ಯಾಯದಂತೆ ಹಾಲು ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ 'ವಿವೇಕ'ದ ಸಂಕೇತವನ್ನಾಗಿ ನೋಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹಂಸವು ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಮಗ್ನವಾಗಿರುವಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಿರುವುದು ಮನಸ್ಸು ಹೊಂದಬೇಕಾದ ಶುದ್ಧತೆಯ ಸೂಚಕ. ಧ್ಯಾನಮಗ್ನತೆಯೆಂಬುದು ಆತ್ಮಾನುಭವದ ಸ್ಥಿತಿಯೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಸ್ಥಿರತೆ, ಮೌನ ಮತ್ತು ಅಂತರಂಗದ ಅನ್ವೇಷಣೆಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ.


~ ಕೃಷ್ಣಪ್ರಕಾಶ ಬೊಳುಂಬು

Friday, April 10, 2026

ಕಗ್ಗಮಾಲಿಕೆ - ೨: ನಂಬುಗೆ

 ಕಗ್ಗಮಾಲಿಕೆ - ೨: ನಂಬುಗೆ


ಕಗ್ಗ:

ಶ್ರೀ ವಿಷ್ಣು ವಿಶ್ವಾದಿಮೂಲ ಮಾಯಾಲೋಲ |
ದೇವ ಸರ್ವೇಶ ಪರಬೊಮ್ಮನೆಂದು ಜನಂ ||
ಆವುದನು ಕಾಣದೊಡಮಳ್ತಿಯಿಂ ನಂಬಿಹುದೊ |
ಆ ವಿಚಿತ್ರಕೆ ನಮಿಸೊ - ಮಂಕುತಿಮ್ಮ ||


ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ:

ಲೋಕದ ಹುಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣಕರ್ತನೆಂದೂ, ಲೋಕದ ಮಾಯೆಯನ್ನು ಆಗಗೊಡುವವನೆಂದೂ, ದೇವರ ದೇವ ಪರಬ್ರಹ್ಮನೆಂದೂ, ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಸಮೇತನಾದ ಮಹಾವಿಷ್ಣುವೆಂದೂ ಯಾವುದನ್ನು ತಾವು ಕಾಣದಿದ್ದರೂ ಜನರು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ನಂಬಿದ್ದಾರೋ ಆ ಪರಮಾದ್ಭುತ ಚೈತನ್ಯಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ತಲೆಬಾಗು.


ತಾತ್ಪರ್ಯ:

ಲೋಕವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ನಂಬಬೇಕು, ನಂಬಿ ತಲೆಬಾಗಬೇಕು ಎಂದು ಗುಂಡಪ್ಪನವರು ಈ ಕಗ್ಗದ ಮೂಲಕ ಸಾರಿದ್ದಾರೆ.


ಇದು ಹಳೆಯ ಮೂಸೆಯಲ್ಲಿ ಎರೆದ ಹೊಸ ಎರಕ. ನಿಧಾನಗತಿಯ ಅನುರಣನಗಳಲ್ಲಿ ಕಗ್ಗದ ಭಾವ ಗ್ರಾಹ್ಯವಾಗಬಲ್ಲುದು. ಮಂತ್ರಪ್ರಾಯವಾದ ಸಾಲುಗಳಿಗಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ರಾಗಬದ್ಧ ಆಡಿಯೋ ವಿಡಿಯೋ ಇಲ್ಲಿದೆ.

#intellectualsupremacy #DVG #wisdom #philosophy #indicthought #IndicCivilization #bolumbu #kagga #mankutimmanakagga #dvgundappa #dvgundappa✍🏻


~ ಕೃಷ್ಣಪ್ರಕಾಶ ಬೊಳುಂಬು

Monday, March 30, 2026

ಕಗ್ಗಮಾಲಿಕೆ - ೧: ಬುದ್ಧಿಯ ಬೆಳಗು

 ಕಗ್ಗಮಾಲಿಕೆ - ೧: ಬುದ್ಧಿಯ ಬೆಳಗು


ಬುದ್ಧಿಯ ಪ್ರಚೋದನೆಯೇ ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು


ಕಗ್ಗ:

ಶ್ರೀಯನಾಯುವ ಬಲವ ಜಯವ ಬೇಡಿರ್ದೊಡಂ |

ಗಾಯತ್ರಿಯನೆ ಪರಮಮಂತ್ರವೆಂದಾರ್ಯರ್ ||

ಧೀಯಂ ಪ್ರಚೋದಿಸೆಂದನುದಿನದಿ ಬೇಡಿದರು |

ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಧೀಮಹಿಮೆ - ಮಂಕುತಿಮ್ಮ ||


ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ:

"ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಿಕರು ಐಶ್ವರ್ಯವೂ ಆಯುಸ್ಸೂ ಬಲವೂ ಜೊತೆಗೆ ಗೆಲುವೂ ಬೇಕೆಂದು ನಿತ್ಯವೂ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸೆಂದು ಬೇಡುವ ಗಾಯತ್ರಿ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪರಮಮಂತ್ರವೆಂದು ಕರೆದರು. ಶ್ರೇಯಸ್ಸೆಂಬುದು ಬುದ್ಧಿಯ ಮಹಿಮೆ. ಅದು ಬುದ್ಧಿಯ ಪರಮ ಔನ್ನತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ದಿಸುವಂತಹುದು."


ತಾತ್ಪರ್ಯ:

ಶ್ರೇಯಸ್ಸೆಂಬುದು ಬುದ್ಧಿಯ ಮಹಿಮೆ. ಅದು ಬುದ್ಧಿಯ ಪರಮ ಔನ್ನತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಿಸುವಂತಹುದು - ಇದು ಈ ಕಗ್ಗದ ವಿಷಯವಸ್ತು. ಕನ್ನಡದ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯೆಂದು ಮನ್ನಣೆ ಗಳಿಸಿದ; ಡಿ. ವಿ. ಗುಂಡಪ್ಪನವರ ಕಗ್ಗದ ಸಾಲುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಗಾಯತ್ರಿ ಮಂತ್ರದ ಸಾರ ಮತ್ತು ಲೌಕಿಕ ಜೀವನದ ನಡುವಣ ಸಮನ್ವಯವನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. 


ಇದು ಹಳೆಯ ಮೂಸೆಯಲ್ಲಿ ಎರೆದ ಹೊಸ ಎರಕ. ಮಂತ್ರಪ್ರಾಯವಾದ ಸಾಲುಗಳಿಗಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ರಾಗಬದ್ಧ ಆಡಿಯೋ ವಿಡಿಯೋ ಇಲ್ಲಿದೆ.  ನಿಧಾನಗತಿಯ ಅನುರಣನಗಳಲ್ಲಿ ಕಗ್ಗದ ಭಾವ ಗ್ರಾಹ್ಯವಾಗಬಲ್ಲುದು. ಮಂತ್ರಪ್ರಾಯವಾದ ಸಾಲುಗಳಿಗಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ರಾಗಬದ್ಧ ಆಡಿಯೋ ವಿಡಿಯೋ ಇಲ್ಲಿದೆ.


#intellectualsupremacy #DVG #wisdom #philosophy #indicthought #IndicCivilization #bolumbu #kagga #mankutimmanakagga #dvgundappa #dvgundappa✍🏻


~ ಕೃಷ್ಣಪ್ರಕಾಶ ಬೊಳುಂಬು



Monday, March 23, 2026

ಸೂರಿಕುಮೇರು ಎಂಬ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಮೇರುಪರ್ವತ

ಯಕ್ಷಗಾನದ ಮೇರು ಸೂರಿಕುಮೇರು ಕೆ. ಗೋವಿಂದ ಭಟ್ಟರವರ ನಿಧನದ ಸುದ್ದಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರೇಮಿಗಳ ಹೃದಯವನ್ನು ಕಲಕಿದೆ.

_*ಸೂರಿಕುಮೇರು ಎಂಬ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಮೇರುಪರ್ವತ*_




ಯಕ್ಷಗಾನದ ಮಟ್ಟು ಮಜಲುಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲವನಲ್ಲ; ಪ್ರಸಂಗಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಕೇಳಿದ ಅಲ್ಪಜ್ಞಾನವೇ ಈ ಬರೆಹಕ್ಕೆ ಆಧಾರ. ಆದರೆ ಶಾಸ್ತ್ರ ಪರಿಜ್ಞಾನಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮುಖ್ಯವಾದುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ರಸಾಸ್ವಾದಕನ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಬಲ್ಲ ಕಲಾಸ್ವಾದನೆ ಎಂಬ ಧೈರ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಲಿದ್ದೇನೆ. 

‘‘ಪಾತ್ರ ಯಾವುದೇ ಇರಲಿ, ತಕರಾರಿಲ್ಲದೆ ಕಲಾವಿದ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರೆ ಕಲಾವಿದ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಗ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವು ಒಂದೆರಡು ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಕಲಾಮಾಧ್ಯಮ ಸೊರಗುತ್ತದೆ. ಯಕ್ಷಗಾನವು ಒಂದು ಸಾಮುದಾಯಿಕ ಭಾವಾಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಹೊರತು ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನವಲ್ಲ. ಇಡೀ ತಂಡವಾಗಿ ಕಲಾವಿದರು ದುಡಿದರೆ ಎಂತಹ ಪ್ರಸಂಗವನ್ನಾದರೂ ಯಶಸ್ವಿಗೊಳಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದು ನಾನು ಕಂಡುಕೊಂಡ ಸತ್ಯ.’’  - ಗೋವಿಂದ ಭಟ್ಟರು

ಎಳವೆಯ ಬಡತನ ಮತ್ತು ಅಲೆದಾಟಗಳು ಅವರ ಜೀವನಗಳನ್ನು ಹದಗೊಳಿಸಿದ ಚೆಂಡೆಪೆಟ್ಟುಗಳಾದುವು. ಗಂಭೀರ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಅತಿಗಂಭೀರ ಅಭಿನಯದಿಂದಲೂ ಕಲಾರಸಿಕರ ಮನಸೂರೆಗೊಂಡರು . ಯಕ್ಷಗಾನದ ಸವ್ಯಸಾಚಿಯಾಗಿಯೂ ರಂಗಸ್ಥಳದ ಮೇರುಪರ್ವತವಾಗಿಯೂ ಸುಮಾರು ಏಳು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಗೆಜ್ಜೆ ಕಟ್ಟಿ ನಟನವಾಡಿದ ಅನನ್ಯವಾದ ಸೇವೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಅನೇಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಪಸರಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತರ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದವರು ಗೋವಿಂದ ಭಟ್ಟರು. 

ನಾನು ಕೇಳಿದ "ಮಧ್ಯಮ ವ್ಯಾಯೋಗ"  ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ ಘಟೋತ್ಕಚನಾಗಿ ಸೂರಿಕುಮೇರು ಮತ್ತು ಶೇಣಿ ಭೀಮಸೇನನಾಗಿ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಆಗ ಶೇಣಿಯವರು "ನನ್ನೊಟ್ಟಿಗೆ ಮಾತಿಗೆ ಮಾತು ಮಾತಿಗೆ ಮಾತು ಕೊಡಬಲ್ಲವನು ನೀನೊಬ್ಬನೇ" ಎಂದಿದ್ದರು.ಅದು ಭೀಮಸೇನನಾಗಿ ಅವರು ಘಟೋತ್ಕಚನೊಡನೆ ಹೇಳಿದ್ದಲ್ಲ; ಗೋವಿಂದ ಭಟ್ಟರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಪ್ರಶಂಸೆಯೆಂದು ತಿಳಿಯುವುದು ಆಸ್ವಾದಕನ ಪಾಲಿಗೆ ತಪ್ಪಾಗದು.

ಕಲೆಗೆ ಸಾವಿಲ್ಲ, ಕಲಾವಿದನಿಗೆ ಅವಸಾನವಿಲ್ಲ.

~ ಕೃಷ್ಣಪ್ರಕಾಶ ಬೊಳುಂಬು

Thursday, March 19, 2026

A Linguistic Clarification

  

Are “Lakumi” and “Jagadoddharana” Incorrect? A Linguistic Clarification




In discussions around the compositions of Purandara Dasa, one occasionally encounters the claim that usages such as “Lakumi” (instead of “Lakshmi”) or forms like “Jagadoddharana” are incorrect or corrupt.

Such assertions arise from applying rigid, post-facto grammatical standards to a body of work that was never conceived within those constraints.


1. The Linguistic Base of Purandara Dasa

Purandara Dasa composed primarily in Kannada. His works are fundamentally rooted in shuddha Kannada expression.

At the same time, he consciously employed Sanskrit vocabulary and compounds wherever required—especially to convey theological precision or philosophical depth. A small number of his compositions are also in pure Sanskrit.

Thus, his corpus is not a confused mixture, but a Kannada-based system with deliberate and context-sensitive Sanskrit integration.


2. The Case of “Lakumi”

The Sanskrit form “Lakṣmī” contains a consonant cluster (kṣm) that is phonetically dense.

In Kannada phonetic practice—particularly in musical and devotional contexts—such clusters are often softened for ease of articulation and flow. Hence:

Lakṣmī → Lakumi / Lakkumi

This is not a corruption, nor a borrowing from another language. It is a Kannada-specific phonetic adaptation, fully consistent with the performative nature of bhakti music.

“Lakumikara” is therefore not an error; it is a contextually appropriate and musically intelligent form.


3. Understanding “Jagadoddharana” Through Śaṣṭhī Vibhakti

A closer grammatical analysis is instructive.

In Sanskrit:

  • jagat (world)

  • uddhāraka (uplifter)

A strict compound would yield something like jagad-uddhārakaḥ.

In Kannada, the genitive (śaṣṭhī vibhakti) is typically expressed with “-da”:

  • jagada uddhārakana (the uplifter of the world)

However, Purandara Dasa employs the form “jagadoddharana.”

This is neither a strict Sanskrit samāsa nor a fully expanded Kannada genitive construction. Instead, it represents:

  • a Sanskrit lexical base

  • a Kannada case-sense

  • and a musically optimized sandhi compression

In other words, it is a hybrid morphological form shaped by both grammar and music.


4. On “Correcting” the Text

In modern performance contexts, especially within formalized Carnatic music culture, there is a tendency to “correct” such forms into more visibly Sanskritized equivalents—e.g., rendering “Jagadoddharana” as “Jagaduddhārana.”

This is often done under the assumption that greater conformity to Sanskrit grammar implies greater correctness.

However, such changes overlook the original linguistic ecology of the composition. They replace a historically grounded, regionally embedded form with a later, standardized abstraction.


5. Error vs. Misrecognition

Mistakes can occur anywhere and with anyone. But in cases like this, the issue is rarely accidental.

Rather, it reflects a lack of recognition of:

  • the Kannada linguistic base of the composition

  • the intentional hybridization employed by the composer

  • and the role of musical phonetics in shaping textual form

What is being treated as an “error” is, in fact, a deliberate stylistic and functional choice.


Conclusion

Forms such as “Lakumi” and “Jagadoddharana” are not aberrations. They are products of a sophisticated compositional approach that integrates:

  • Kannada grammatical grounding

  • Sanskrit conceptual vocabulary

  • and musical exigency

To evaluate them solely through the lens of later grammatical rigidity is to misunderstand both the language and the tradition in which they were created.

The question, therefore, is not whether these usages conform to idealized norms—but whether we are prepared to read them within their proper historical, linguistic, and musical context.


~ ಕೃಷ್ಣಪ್ರಕಾಶ ಬೊಳುಂಬು

Saturday, March 14, 2026

The Hidden Reality of Worship: Christianity, Islam, and the Indic Matrix

 

Vigraha–Ārādhana and the Indic Civilizational Matrix

Introduction

Debates about “idol worship” have long been used in religious polemics in India. Certain theological traditions within Christianity and Islam have historically criticized image‑based devotion, often labeling it as superstition or deviation. Yet a closer look at the lived practices of these religions shows that symbolic forms, sacred objects, sacred locations, and ritual gestures play a central role in their devotional life as well.

The purpose of this essay is not to attack any religion. Rather, it is to point out a simple civilizational reality: vigraha–ārādhana (devotion through form) cannot be entirely avoided in human religious practice. Once this is recognized, it becomes easier to acknowledge the deeper cultural matrix in which many religious practices in India operate.

India’s civilizational framework has long accepted the idea that the transcendent may be approached through form, symbol, and embodiment. Accepting this reality can reduce unnecessary polemical conflict and promote a more honest conversation about worship traditions.

The Meaning of Vigraha

In classical Sanskrit thought, a vigraha is not merely a “stone” or “idol.” It is a manifest form through which the mind grasps the sacred.

A traditional expression explains this idea:

viśeṣāt grahyate iti vigrahaḥ
That by which the particular becomes apprehensible is called a vigraha.

Human beings naturally relate to the sacred through visible, tangible, and spatial forms. A sanctum, an icon, a relic, or a sacred direction can all function as focal points for devotion.

Thus vigraha–ārādhana is fundamentally about symbolic concentration of reverence, not about believing that a stone itself is the ultimate reality.

Symbolic Devotion Across Religions

Even religions that strongly emphasize formless monotheism employ symbolic devotional acts. These may include:

  • Reverence toward sacred objects
  • Pilgrimage to holy locations
  • Ritual gestures directed toward a specific focal point
  • Invocation of revered spiritual personalities

Such acts function psychologically and spiritually in ways similar to vigraha‑ārādhana. They provide a concrete center around which devotion gathers.

This is not a uniquely Indic phenomenon; it is a universal feature of religious life.

The Civilizational Context of India

India developed a sophisticated philosophical understanding of symbolic worship thousands of years ago. Within this framework:

  • the ultimate reality may be beyond form
  • but forms are legitimate aids to devotion
  • different communities may adopt different symbolic expressions

This pluralistic understanding allowed multiple traditions to coexist within the same civilizational space.


When Christianity and Islam entered the Indian subcontinent, they encountered this already‑existing cultural environment. Over centuries, devotional expressions within these communities also adapted to the broader civilizational setting.

This does not mean their core theological doctrines disappeared. Rather, their lived religious culture absorbed elements of the surrounding civilization.

The Problem of Polemics

Conflicts arise when certain groups deny the legitimacy of symbolic worship while simultaneously practicing forms of symbolic devotion themselves.

When such traditions accuse others of idolatry while maintaining their own sacred focal points, the debate becomes inconsistent and unproductive.

Instead of continuing such polemics, a more constructive approach would be to recognize the deeper cultural patterns that shape devotional life.

Accepting the Indic Civilizational Matrix

India’s civilizational framework has long provided space for diverse forms of worship. Accepting this framework does not require anyone to abandon their personal theology.

It simply requires acknowledging that:

  1. Symbolic devotion is a universal religious phenomenon
  2. India historically developed a refined philosophy explaining it
  3. Religious communities living within this civilization inevitably interact with that cultural matrix

Recognizing this can help move discussions away from accusations and toward mutual understanding.

A Practical Way Forward

For Indian society and for people of Indian origin living abroad, a more constructive path would involve:

  • acknowledging the Indic philosophical understanding of symbolic worship
  • avoiding derogatory labels against other devotional traditions
  • recognizing the civilizational heritage that shapes religious expression in India

Such an approach would strengthen social harmony and intellectual honesty.

Conclusion

Vigraha–ārādhana represents a deep insight of the Indic civilization: human beings approach the infinite through meaningful forms. Attempts to deny this psychological and cultural reality often lead to contradictions in religious practice.

Recognizing the Indic civilizational matrix behind symbolic devotion does not diminish any religion. On the contrary, it helps place all devotional traditions within a broader human and cultural context.

Once this is accepted, discussions about worship can move beyond polemics and toward a shared understanding of how human beings experience the sacred.

 ~ ಕೃಷ್ಣಪ್ರಕಾಶ ಬೊಳುಂಬು

ರಾಮಧ್ಯಾನ

 ರಾಮಧ್ಯಾನ ಕವಿತೆ: ರಾಮಧ್ಯಾನ ರಚನೆ: ಕೃಷ್ಣಪ್ರಕಾಶ ಬೊಳುಂಬು ನೆನೆವುದು ಮೊದಲಿಗೆ ಸಿರಿರಾಮನನು, ಕೂಡೆಯೆ ನೆನೆವುದು ಸೀತೆಯನು, ನೆನೆವುದು ಕೂಡೆಯೆ ಹನುಮಂತನನು, ಕೂಡೆಯೆ ...