ಜಮೀನ್ದಾರಿ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಶೋಷಣೆ

ಜಮೀನ್ದಾರಿ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಶೋಷಣೆ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಂದ ಆರಂಭಗೊಂಡಿತೇ ಹೊರತು ಕೇವಲ ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತೆನ್ನುವುದು ಪೆರಮೆ. ದಮನಕಾರಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತ ನೀತಿಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿದ್ದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ತರಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ಅತ್ಯಂತ ಸಂಕೀರ್ಣಕರವಾದ ಶೋಷಣಾತ್ಮಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದುವು.

---

1. ಬ್ರಿಟಿಷರ ಪಾತ್ರ: ಶಾಸನಾತ್ಮಕ ಸೃಷ್ಟಿ

ಲಾರ್ಡ್ ಕಾರ್ನ್‌ವಾಲಿಸ್ 1793 ರಲ್ಲಿ 'ಕಾಯಂ ಜಮೀನ್ದಾರಿ ಪದ್ಧತಿ'ಯನ್ನು (Permanent Settlement) ಜಾರಿಗೆ ತಂದರು.

• ಮಾಲೀಕತ್ವ: ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗಿಂತ ಮೊದಲು 'ಜಮೀನ್ದಾರರು' ಕೇವಲ ತೆರಿಗೆ ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವವರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಅವರನ್ನು ಭೂಮಿಯ 'ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಮಾಲೀಕರು' ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು.
• ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ಕಾನೂನು (Sunset Law): ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ದಿನದ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದೊಳಗೆ ತೆರಿಗೆ ಕಟ್ಟದಿದ್ದರೆ ಜಮೀನ್ದಾರರ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹರಾಜು ಹಾಕಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಒತ್ತಡದಿಂದಾಗಿ ಜಮೀನ್ದಾರರು ರೈತರನ್ನು ಹಿಂಸಿಸಿ ಹಣ ವಸೂಲಿ ಮಾಡತೊಡಗಿದರು.

---

2. ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪಾತ್ರ: ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಡಿಪಾಯ

ಬ್ರಿಟಿಷರು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಾಗ, ಅವರು ಈಗಾಗಲೇ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನೇ ಜಮೀನ್ದಾರರನ್ನಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗಿಂತ ಮೊದಲು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರವು 'ಮಾನವೀಯ ಮುಖ'ವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಬರಗಾಲ ಬಂದಾಗ ತೆರಿಗೆ ಮನ್ನಾ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಗ್ರಾಮ ಸಮುದಾಯದ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಲ್ಲದೆ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಯಾರನ್ನೂ ಹೊರಹಾಕದಿರುವುದು ಒಂದು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಬ್ರಿಟಿಷರು:

•          ಕಾಯ್ದೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಶೋಷಣೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು.

•          ಭೂಮಿಯನ್ನು ವಸ್ತುವಾಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಬದುಕಿನ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಮಣ್ಣನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ವಸ್ತುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು.

 

ಅವರು ಭೂಮಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಮಾಲೀಕತ್ವ ನೀಡಿದರು, ಸರ್ಕಾರದ ಖಜಾನೆಗೆ ಸ್ಥಿರವಾದ ಹಣ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮಾರಾಟದ ವಸ್ತುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು.

---

3. ರಾಜರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ 'ಭೂಮಿ ಹಕ್ಕು' (ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗಿಂತ ಮೊದಲು)

ರಾಜರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಯಾರಿಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣ 'ಖಾಸಗಿ ಮಾಲೀಕತ್ವ' ಇರಲಿಲ್ಲ.

·         ಸಮುದಾಯದ ಹಕ್ಕು: ಭೂಮಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿತ್ತು. ರೈತರು ತಲೆತಲಾಂತರದಿಂದ ತಾವು ಉಳುಮೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ 'ಬಳಕೆಯ ಹಕ್ಕು' (Occupancy Rights) ಹೊಂದಿದ್ದರು.

·         ರಾಜನ ಪಾತ್ರ: ರಾಜನು ಭೂಮಿಯ ರಕ್ಷಕನಾಗಿದ್ದನೇ ಹೊರತು ಆಧುನಿಕ ಅರ್ಥದ 'ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಮಾಲೀಕ'ನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ರೈತರು ತಾವು ಬೆಳೆದ ಬೆಳೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ 1/6 ಭಾಗ) ರಾಜನಿಗೆ ತೆರಿಗೆಯಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು.

·         ಜಮೀನ್ದಾರರ ಸ್ಥಾನ: ಅಂದಿನ ಕಾಲದ ಜಮೀನ್ದಾರರು ಅಥವಾ ಪಾಳೆಗಾರರು ಕೇವಲ ರಾಜನ ಪರವಾಗಿ ತೆರಿಗೆ ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವ 'ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳು' ಮಾತ್ರ. ಅವರು ರೈತರನ್ನು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಹೊರಹಾಕುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ.

ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗಿಂತ ಮೊದಲು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರವು 'ವಿಕೇಂದ್ರೀಕೃತ'ವಾಗಿತ್ತು.

• ಇಲ್ಲಿ ಜಾತಿ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿತ್ತೇ ಹೊರತು, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆರ್ಥಿಕ ಹಕ್ಕನ್ನು ಅದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ.
• ರೈತ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ನಡುವೆ ಒಂದು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಬಂಧವಿತ್ತು. ರಾಜನಿಗೆ ಬೆಳೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತೇ ಹೊರತು, ರೈತನನ್ನು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಕಿತ್ತೊಗೆಯುವುದು ಪಾಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

---

 

4. ಬ್ರಿಟಿಷರು ಮಾಡಿದ ಬದಲಾವಣೆ: "ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಕ್ರಾಂತಿ"

ಬ್ರಿಟಿಷರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, ಅವರಿಗೆ ಭಾರತೀಯರ ಈ ಸಂಕೀರ್ಣ "ಹಂಚಿಕೆಯ ಹಕ್ಕು" ಅರ್ಥವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವರಿಗೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ ಒಬ್ಬನೇ ಮಾಲೀಕ ಬೇಕಿತ್ತು.

·         ಜಮೀನ್ದಾರರಿಗೆ 'ಪಟ್ಟಾ' ನೀಡಿದರು: ಬ್ರಿಟಿಷರು ರಾಜರ ಕೆಳಗಿದ್ದ ತೆರಿಗೆ ವಸೂಲಿಗಾರರನ್ನು ಕರೆದು, "ಇಂದಿನಿಂದ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಭೂಮಿ ನಿಮ್ಮದು, ನೀವು ನಮಗೆ ಇಷ್ಟು ಹಣ ಕೊಡಬೇಕು" ಎಂದು ಕಾನೂನು ಬರೆದರು.

·         ರೈತರ ಹಕ್ಕು ನಾಶ: ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ರಾಜನ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ರೈತರು, ದಿಢೀರನೆ ತಮ್ಮದೇ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ "ಬಾಡಿಗೆದಾರರಾಗಿ" ಬದಲಾದರು. ಜಮೀನ್ದಾರರು ಯಾವಾಗ ಬೇಕಾದರೂ ರೈತರನ್ನು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಹೊರದೂಡಬಹುದಾದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾನೂನು ಅವರಿಗೆ ನೀಡಿತು.

ಬ್ರಿಟಿಷರು ಬಂದಾಗ ಅವರು ಭಾರತದ ಈ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ 'ದಾಖಲೆ'  ಮತ್ತು 'ಒಪ್ಪಂದ'ಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿದರು.

• ಅವರು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ತಿ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹೇರಿದರು.
• ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಯಾರು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಜೊತೆ ಓದ ಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರೋ ಅಥವಾ ಯಾರಿಗೆ ಆಡಳಿತದ ಅನುಭವವಿತ್ತೋ (ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮೇಲ್ಜಾತಿಗಳು), ಅವರು ಭೂಮಿಯ "ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಮಾಲೀಕರು" ಎಂದು ದಾಖಲಾದರು.

---

5. ವ್ಯತ್ಯಾಸ:

ರಾಜರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬರಗಾಲ ಬಂದರೆ ರಾಜನು ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಮನ್ನಾ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಆದರೆ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಜಮೀನ್ದಾರಿ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ:

1.      ಕರುಣೆಯಿಲ್ಲದ ವಸೂಲಿ: ಬರಗಾಲ ಬಂದರೂ ಜಮೀನ್ದಾರರು ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಹಣ ಕಟ್ಟಲೇಬೇಕಿತ್ತು. ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಅವರ ಜಮೀನು ಹರಾಜಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

2.      ಜಾತಿಯ ಲಾಭ: ಈ ಜಮೀನ್ದಾರರು ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿ ಮೇಲ್ಜಾತಿಯವರಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಕೆಳಜಾತಿಯ ರೈತರ ಮೇಲೆ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ ಮಾಡಲು ಅವರಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ—ಎರಡೂ ಬಲಗಳು ಸಿಕ್ಕಿದಂತಾಯಿತು.

---

6. ವಾಸ್ತವ:

ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗಿಂತ ಮೊದಲು ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕೇವಲ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಭೂಮಿಯ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಜಾತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿದಾಗ, ಅದು ಆರ್ಥಿಕ ಶೋಷಣೆಯ ಪ್ರಬಲ ಅಸ್ತ್ರವಾಯಿತು. ಕೆಳಜಾತಿಯ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ಜಮೀನ್ದಾರರ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗೆ ಒಳಗಾದರು.

ಬ್ರಿಟಿಷರು 'ಉತ್ಪಾದನೆ'ಗಿಂತ 'ಬಂಡವಾಳ'ಕ್ಕೆ ಮತ್ತು 'ಕಂದಾಯ'ಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡತೊಡಗಿದಾಗ ಶ್ರಮಜೀವಿಗಳು ಕೇವಲ 'ಬಡವರಾಗಿ' ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.ಅವರು ಇಲ್ಲಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ತರಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಉಪಕರಣವಾಗಿ  ಬಳಸಿಕೊಂಡರು. ಅಂದರೆ, ಶೋಷಣೆಗೆ ಜಾತಿ 'ಕಾರಣ'ವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಶೋಷಣೆ ಮಾಡಲು ಜಾತಿ ಒಂದು 'ಅನುಕೂಲಕರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ'ಯಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಒದಗಿಬಂತು.

ಭಾರತೀಯ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ದಮನ ಮಾಡಲು "ಜಾತಿಯೇ ಶೋಷಣೆಯ ಮೂಲ" ಎಂಬ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಮತ್ತು ನಂತರದ ಪ್ರಬಲ ಎಡಪಂಥೀಯ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಹರಡಿದರು. ಈ ಮೂಲಕ ಭಾರತೀಯರು ತಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ತಾವೇ ಕೀಳರಿಮೆ ಹೊಂದುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಡಿಪಾಯವಾಗಿದ್ದ ಸಮುದಾಯಗಳ ನಡುವಿನ 'ಪೂರಕ ಸಂಬಂಧ'ವನ್ನು ಕಡಿದು 'ಸಂಘರ್ಷದ ಸಂಬಂಧ'ವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಯಿತು. ಶೋಷಣೆಯ ನಿಜವಾದ ಮೂಲ ಇರುವುದು ಆರ್ಥಿಕ ಅಸಮಾನತೆ, ಅಧಿಕಾರದ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಹೇರಿದ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಕಾನೂನುಗಳಲ್ಲಿ.

 ~ ಕೃಷ್ಣಪ್ರಕಾಶ ಬೊಳುಂಬು